SIAPAKAH AHLUS SUNNAH WAL JAMAAH?

 

SIAPAKAH AHLUS SUNNAH WAL JAMAAH?

Dalam suasana umat Islam hari ini, istilah Ahlussunnah Wal Jamaah (ASWJ) sering disebut-sebut. Namun malangnya, ia kadang-kadang difahami secara sempit dan eksklusif, seolah-olah hanya satu kelompok kecil sahaja yang layak membawa nama tersebut, manakala yang lain mudah dituduh sesat atau ahli bidaah hanya kerana perbezaan amalan cabang.

Hakikatnya, jika kita kembali kepada penulisan ulama besar Ahlussunnah sendiri, gambaran ASWJ adalah jauh lebih luas, matang dan menenangkan. Salah seorang tokoh penting dalam hal ini ialah Imam Abdul Qahir al-Baghdadi (w. 429H), seorang ulama akidah muktabar yang karyanya sering dijadikan rujukan dalam membahaskan firqah-firqah Islam.

Definisi ASWJ Menurut Imam al-Baghdadi

Imam al-Baghdadi menjelaskan bahawa golongan yang selamat (firqah al-najiyah) iaitu Ahlussunnah Wal Jamaah merangkumi:

• Ahl al-ra’y seperti Imam Abu Hanifah dan murid-muridnya

• Ahl al-hadis yang berpegang teguh dengan sunnah, bukan yang mempermainkan hadis

• Ulama fiqh, para penghafal al-Quran, perawi hadis dan ulama hadis

Kesemua mereka ini sepakat dalam perkara usul agama, antaranya:

• Keesaan Allah dan sifat-sifat-Nya yang azali

• Keadilan dan hikmah Allah

• Kenabian dan kerasulan

• Kepimpinan, hukum hudud dan asas-asas agama

Ini menunjukkan bahawa ASWJ bukan satu kelompok sempit, tetapi satu arus besar umat Islam yang bersatu pada teras akidah, walaupun berbeza dalam cabang.

Lapan Golongan Besar Dalam ASWJ

Imam al-Baghdadi seterusnya menghuraikan bahawa Ahlussunnah Wal Jamaah terdiri daripada lapan golongan utama:

Ulama Tauhid dan Kalam

Mereka yang mendalami ilmu tauhid dan kenabian, bebas daripada fahaman tasybih (menyerupakan Allah dengan makhluk) dan ta‘til (menafikan sifat Allah), serta menjauhi bidaah golongan sesat seperti Rafidhah, Khawarij dan Jahmiyyah.

Para Imam dan Ulama Fiqh

Merangkumi pengikut mazhab Malik, Syafi‘i, Hanafi, Hanbali dan lain-lain, yang berpegang dengan akidah Ahlussunnah dalam bab sifat Allah, menetapkan ru’yatullah di akhirat tanpa tasybih dan tanpa ta‘til.

Ulama Hadis

Mereka yang mahir dalam periwayatan sunnah, mengetahui yang sahih dan yang da‘if, serta memahami ilmu jarh wa ta‘dil tanpa dicemari hawa nafsu.

Ulama Bahasa Arab

Pakar nahu, saraf dan sastera Arab seperti Sibawaih dan al-Khalil, selagi mana mereka tidak terjebak dengan bidaah dan ajaran sesat.

Ulama al-Quran

Para ahli qiraat dan tafsir yang mentafsirkan al-Quran menurut manhaj Ahlussunnah, bukan mengikut tafsiran hawa nafsu.

Ahli Zuhud dan Sufi Berilmu

Golongan ahli ibadah dan tasawuf yang berilmu, ikhlas, menjauhi riya’, berpegang dengan tafwidh dalam sifat Allah dan berjalan di atas landasan sunnah.

Para Mujahid

Mereka yang mempertahankan umat Islam di medan jihad dan menzahirkan akidah ASWJ.

Masyarakat Islam Umumnya

Negeri dan masyarakat yang menzahirkan syiar Ahlussunnah, bukan syiar ahli hawa nafsu dan bidaah.

Khilaf Cabang Tidak Membatalkan ASWJ

Antara penegasan paling penting Imam al-Baghdadi ialah bahawa perbezaan dalam perkara cabang fiqh tidak mengeluarkan seseorang daripada ASWJ.

Beliau menjelaskan bahawa Ahlussunnah hanya berbeza dalam isu halal dan haram pada cabang hukum, dan khilaf tersebut tidak membawa kepada kesesatan atau kefasikan.

Oleh itu, perbezaan amalan seperti qunut, talkin, zikir selepas solat atau doa secara berjemaah bukan alasan untuk menyesatkan atau membid‘ahkan sesama Muslim.

Penutup: ASWJ Itu Luas dan Menyatukan

Daripada huraian Imam al-Baghdadi ini, jelas bahawa Ahlussunnah Wal Jamaah ialah jalan pertengahan, bersifat luas, inklusif dan berpaksikan kesepakatan pada usul akidah.

ASWJ bukan alat untuk memecah-belahkan umat, tetapi payung besar yang menyatukan Muslim dalam kepelbagaian mazhab dan amalan.

Semoga kita semua tergolong dalam Ahlussunnah Wal Jamaah yang sebenar, serta dijauhkan daripada sikap mudah menyesatkan dan memperbesarkan perkara khilaf yang remeh.

Wallahu a‘lam.

Sumber dari Rahmad Rahman